PAAZ
Auteur:
Myrthe van der Meer is een pseudoniem, het dus niet
bekent wat de echte naam is van de auteur van PAAZ. Het is wel bekent dat ze
geboren is in 1983 in Den Bosch.
Myrthe van der Meer werkte als redacteur bij een grote uitgeverij,
tot ze een burn-out kreeg en zwaar depressief vijf maanden op de PAAZ belandde,
de psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. PAAZ is haar verhaal.
Zakelijke informatie:
BLZ: 352 pagina's
Uitgever: The House of Books
Datum: oktober 2012
Auteur: Myrthe van der Meer
Taal: Nederlands
Afmetingen: 30x209x141 mm
Gewicht: 470,00 gram
Druk: 1
ISBN10: 9044336673
ISBN13: 9789044336672
Product breedte: 125
mm
Product hoogte: 26
mm
Product lengte: 252 mm
Recensies:
28/08/2013
RECENSIE | MYRTHE VAN DER MEER — PAAZ
Het autobiografische boek PAAZ (2012) van Myrthe van der
Meer wordt aangekondigd als een ‘psychiatrische roman’. Met het genre
psychologische roman ben ik bekend, maar van de psychiatrische variant had ik
niet eerder gehoord. Ik zie het maar als een komische knipoog van de
schrijfster. De roman speelt zich namelijk af op de psychiatrische afdeling van
een algemeen ziekenhuis (paaz) en – dat zou je misschien niet verwachten – er
zit behoorlijk wat humor in.
Het verhaal gaat over Emma die een succesvol leven leidt,
maar ondertussen zo uitgeput is geraakt door haar depressieve stoornis, dat ze
moet opgenomen worden in een psychiatrisch ziekenhuis. Schuld en schaamte
overvallen haar en bovendien ziet ze het probleem van haar suïcidegedachten
niet in. Op de afdeling wordt ze geconfronteerd met de dagelijkse gang van
zaken: steeds wisselende medicatie, behandelgroepen, patiënten die komen en
gaan en rivaliserend personeel. Emma, die zich aanvankelijk alleen maar
verschrikkelijk moe voelt, vindt houvast in het maken van legpuzzels. Na ruim
vijf maanden therapie en vele ervaringen rijker mag Emma de paaz verlaten.
In PAAZ is een ik-verteller aan het woord die alles
registreert om zo vat te krijgen op de wereld om haar heen en, belangrijker
nog, om een antwoord te krijgen op de vraag: waarom ben ik hier opgenomen? Dit
resulteert in scherpe observaties. Ik vind het bijzonder knap dat Van der Meer
zo nauwkeurig heeft beschreven wat er met haar gebeurde. Ze vertelt niet alleen
hoe alles er op een psychiatrische afdeling aan toegaat, maar kan ook heel goed
verwoorden hoe ze zichzelf destijds voelde. Sommige situaties die beschreven
worden zijn ronduit frustrerend, maar vaak genoeg voert humor de boventoon.
Van der Meer’s verteltrant is luchtig en het boek is
verdeeld in korte hoofdstukjes. Dat maakt dat PAAZ gemakkelijk leest. Soms
miste ik wel structuur in de roman en er zat mijns inziens te veel herhaling in
het boek. Dat neemt niet weg dat PAAZecht een aanrader is. Zeker voor mensen die
werkzaam zijn in de psychiatrie of anderzins te maken hebben met depressieve
mensen, al was het alleen al om te lezen hoe een psychiatrische patiënt zo’n
opname kan ervaren.
Emma krijgt steeds meer inzicht in haar eigen toestand en
in haar persoonlijke geschiedenis. Na de verwarring en bangheid van de eerste
tijd wordt duidelijk dat er ook mooie momenten kunnen zijn op de paaz. Er
ontstaan zelfs bijzondere vriendschappen die hoop geven voor de toekomst. PAAZ
is een heftig boek: pijnlijk, ontroerend én bij vlagen hilarisch.
Inge
Recensie 2:
Openhartig en met humor schetst Van der Meer hoe het
toegaat op een gesloten afdeling
Ranne Hovius 5 januari 2013, 00:00
'Huilen psychisch lijden?' vraagt Emma verbaasd in het
autobiografische Paaz - een psychiatrische roman van Myrthe van der Meer
(pseudoniem, 1983). 'Huilen is normaal, dat doe ik al zo ongeveer mijn hele
leven.' Wanneer de 26-jarige Emma wordt opgenomen op de psychiatrische afdeling
van een algemeen ziekenhuis (paaz), vindt ze eigenlijk dat er een hoop drukte
om niets wordt gemaakt. Ze heeft familie, een geweldige vriend, een leuke baan,
een nooit aflatend gevoel voor humor, en ja, natuurlijk, ze heeft ook wel erg
heftige huilbuien en concrete plannen een einde aan haar leven te maken, maar
kom op, wil diep van binnen niet iedereen eigenlijk liever dood?
Hoe ziek ze is, leert ze in de vijf heftige maanden op de
gesloten afdeling. Paaz is het met humor geschreven, openhartige relaas van
deze periode. Traumatische jeugdervaringen, voorzichtige vriendschappen, het
verlies van mede-patiënten die naar huis mogen en dan zelfmoord plegen,
schaarse contacten met psychiaters die resulteren in steeds weer nieuwe pillen
en diagnoses en, ten slotte, het geleidelijk herwinnen van de nodige levenszin
om weer op eigen benen verder te kunnen.
Behalve een persoonlijke geschiedenis, is Paaz een schets
van het reilen en zeilen van een gesloten afdeling voor psychiatrische
patiënten. Hoe het is om gehoor te vinden bij behandelaars, om de veiligheid
van een beschermende omgeving te ervaren, om met psychiaters geconfronteerd te worden
die toegeven het allemaal ook niet precies te weten.
Inrichtingen kennen nog problemen te over, maar de sfeer
waarin naar oplossingen wordt gezocht, is in de loop der decennia aanzienlijk
verbeterd. Ook dat laat dit document goed zien.
Mening
Ik vind PAAZ van Myrthe van der Meer een prachtig boek.
Hoe je alles door de ogen van Emma ziet en je hierdoor enorm in gaat leven in
Emma werkt heel goed voor dit boek. Emma heeft zulke sterke en voor de meeste
mensen vreemde gevoelens dat het cruciaal is om deze gevoelens goed over te
brengen bij de lezer. Myrthe van der Meer doet dit geweldig, zo een gebeurtenis
doormaken en er weer helemaal boven op komen is een ding, het vervolgens op
papier zetten en overbrengen aan de lezer is minstens zo lastig. Het is haar
echter geweldig gelukt, het is intrigerend en opzienbarend om te zien hoe
iemand met zo een heftige depressie en minderwaardigheid complex denkt en
handelt in een groep. Het is heftig om te zien hoe zo iets je hele leven door
de war gooit.
Ondanks het treurige en heftige verhaal van dit boek is
het toch ook leuk om te lezen, het is ook een leuk boek, naast dat het
hoofdzakelijk een mooi boek is. Dit komt door de humor die er vrij veel in zit.
Dit komt doordat Emma een gevoel voor humor heeft en waarschijnlijk de
schrijfster ook.
Ik vond het al met al een interessant, mooi en ook leuk
boek om te lezen. Myrthe van der Meer heeft recent haar tweede boek uitgegeven
genaamd UP, ik ben zeker van plan om deze ook te gaan lezen.
Gedicht
Pijn Stiller
Pijn zit op de fiets.
Pijn wil naar huis, daar is het lekker warm.
Pijn wil in bad.
Pijn zet zijn fiets tegen het huis.
Pijn doet de deur open.
Pijn zet de verwarming op 25: heerlijk!
Hij zet de warme badkraan aan.
Pijn kleedt zich uit.
Pijn gaat zitten: lekker.
Hij dommelt weg.
Pijn vergeet zichzelf.
Hij gaat er uit.
Pijn droogt zich af.
Pijn trekt zijn pyjama aan.
Pijn neemt een pil in.
Pijn gaat naar bed.
Hij valt in slaap.
Pijn bestaat niet meer.
© Jan de Bas
Gepubliceerd in 'De Linker Wang'
(november 2007)
Dit gedicht gaat over een persoon die verzwolgen wordt
door zijn eigen pijn, zijn plaats is ingenomen door de pijn, hij is de pijn.
Parfum
Auteur:
Patrick Süskind is geboren op 26 maart 1949 te Ambach in
Duitsland. Zijn vader, Wilhelm Emanuel Süskind, was een bekend journalist en
schrijver. Zijn moeder was een sport trainer, zijn oudere broer, Martin E.
Süskind werd net als zijn vader ook journalist.
Patrick Süskind studeerde middeleeuwse en moderne
geschiedenis aan de universiteit van Munich maar heeft nooit afgestudeerd.
Gesponsord door zijn ouders verhuisde Süskind naar Parijs waar hij
verschillende niet gepubliceerde fictie werken schreef.
In 1981, brak hij door met zijn toneelstuk Der Kontrabaß.
Het werd meer de 500 keer opgevoerd. Ook als film schrijver werd hij bekent,
hij won in 1996 de ‘’Screenplay’’ prijs.
Het bekendst werd hij echter door het schrijven van
boeken. Zijn bekenste werk is Parfum, dit werk is verfilmd in 2006.
Tegenwoordig is het onduidelijk waar Süskind leeft, hij
geeft nooit interviews en staat geen fotoss toe. Men zegt dat hij weer in
Parijs woont.
Zakelijke informatie:
Auteur: Patrick
Süskind
Blz.: 255 pagina's
Uitgever: Prometheus
Datum: augustus 2006
Overige betrokkenen: Ronald
Jonkers
Taal: Nederlands
Oorspronkelijke titel: Das
Parfum Die Geschichte Eines Mörders
Afmetingen: 24x200x125 mm
Gewicht: 328,00 gram
Druk: 48
ISBN10: 9044608789
ISBN13: 9789044608786
Product breedte: 125
mm
Product hoogte: 24
mm
Product lengte: 200 mm
Recensies:
Recensie 1:
Patrick Süskind – Het Parfum: een verhaal waar een
luchtje aan zit
door Vivian op 01 april 2013 2 reacties
Het ParfumJean-Baptiste Grenouille wordt geboren achter
een stinkende Parijse vismarkt en is al meteen na zijn geboorte wees. Liefde
krijgt en kent hij niet en niemand besteedt aandacht aan hem. Toch is hij op
één manier uniek en bijzonder: hij beschikt over een abnormaal sterke reukzin.
Onverwachte overlever
Dit boek vertelt het levensverhaal van de buitengewone
jongen Jean-Baptiste Grenouille – en ook van degenen die zijn pad kruisen. De
alwetende verteller wisselt in het vertelperspectief tussen verschillende
personages, waardoor het verhaal en de context een paar mooie lagen van diepgang
krijgen, die op den duur ook des te meer vragen oproepen. Het verhaal begint
met de geboorte van Grenouille als de zoon van een vrouw die alleen maar
doodgeboren kinderen kreeg en hem ook voor dood houdt, waarvoor ze met haar
leven moet betalen. Grenouille wordt verkast van plek naar plek, krijgt
aandacht noch liefde en leert zichzelf te overleven in het harde Parijse leven
van de achttiende eeuw. Hij is een onverwachte en onafhankelijke overlever.
Erg bijzonder lijkt Grenouille zo op het eerste gezicht
niet voor de mensen die hem ontmoeten. Maar, zo zullen ze al snel ontdekken,
dat is hij wel degelijk: zijn wonderbaarlijk sterke reukzin voor werkelijk alle
geuren onderscheidt hem van de menigte. Hoe dat kan, is een mysterie dat de
lezer zelf moet ontrafelen, maar het zou best eens iets te maken kunnen hebben
met het feit dat hij geen eigen geur heeft…
Het parfum dat de wereld moet veroveren
Grenouille groeit op in Parijs, waar hij alle geuren van
de stad leert kennen en zich door zijn neus laat leiden in alles wat hij doet,
ook in zijn werk bij de voormalig aan de top staande parfumeur Baldini. Maar
wanneer Grenouille zijn eigen geurloosheid ontdekt, besluit hij dat het per
direct zijn levenswerk moet worden om een geweldige, hartstochtelijk fantastische
geur te creëren die de hele wereld kan veroveren, die zijn lichaamsgeur kan
worden en ervoor kan zorgen dat iedereen hem onmiddellijk liefheeft. En wat doe
je als je dat wilt bereiken? Juist… je gaat jonge, bloedmooie maagden
vermoorden om hun geur te verkrijgen.
Hij opende knipperend zijn ogen en zag hoe de monsieur in
de spiegel hem toeknipperde en hoe een klein glimlachje om zijn karmozijnrode
lippen speelde, precies alsof hij hem duidelijk wilde maken dat hij hem niet
totaal onsympathiek vond. En ook Grenouille vond dat de monsieur in de spiegel,
deze als mens verklede, gemaskerde, geurloze gedaante zo gek nog niet was; het
scheen hem tenminste toe alsof hij – als je zijn masker maar vervolmaakte – een
uitwerking op de buitenwereld kon hebben, zoals hij, Grenouille, zichzelf nooit
had toevertrouwd. Hij knikte de gedaante toe en zag dat hij, terwijl hij
terugknikte, steeds zijn neusgaten opensperde…
Intrigerende levensweg
Ik wilde dit boek graag lezen omdat het beschreven wordt
als ‘’dé Duitse historische roman.’’ Ikzelf ben groot fan van historische
romans (maar niet van Duits, dus ik heb hem lekker in het Nederlands gelezen)
en bovendien trok de schets van de hoofdpersoon met het ruiktalent me erg aan,
omdat ik zelf ook goed kan ruiken. Al op de eerste pagina werd ik helemaal
meegesleept in het ontzettend goed beschreven tijdsdecor en genoot ik van de
uitgebreide beschrijvingen van geuren, alsof ik ze zelf waarnam. Alleen
Grenouille… ik kan niet zeggen dat hij al meteen mijn hart veroverde, want ik vond
hem al een rare snuiter vanaf het moment dat hij geïntroduceerd werd. Toch
sprak zijn levensweg me aan; ik was erg benieuwd waar de reis van deze
merkwaardige jongen hem uiteindelijk zou brengen.
Ik vond de schrijfstijl van het boek heel interessant, goed
leesbaar en origineel en fantasievol, rijk aan diverse personages en settings
en met een plot dat zich op interessante wijze bleef ontwikkelen. Maar helaas,
en dit is een hele grote maar voor mij, sloeg het halverwege het boek ineens
om. De energie, de magie die mij steeds zo had betoverd, de sfeer en de
boeiende elementen: het was eruit. Ineens vond ik het saai, ging het me veel te
langzaam en kon ik me er maar moeilijk doorheen worstelen. Heel vreemd, maar
eigenlijk op het punt dat Grenouille zichzelf écht leerde kennen, werd het
saai, langdradig en verloor het boek alle diepgang en geloofwaardigheid. Ineens
werd het een thriller in plaats van een prikkelende historische roman. Het
einde verpestte het ook echt voor mij, wat begon als een intrigerend soort
sprookje veranderde in een horrorverhaal. Erg jammer!
Een boek dat heel mooi begint, maar steeds slechter
wordt.
Recensie 2:
Het Parfum Patrick Süskind
Het boek was goed. Zeer goed zelfs. In het begin dacht ik
dat het een droge, simpele schrijfstijl zou zijn, maar dat was niet zo! Een
mooi voorbeeldje hiervan: ‘Het meisje was inderdaad van exquise schoonheid. Ze
hoorde tot dat warmbloedige type vrouwen die als honing zijn, glad en zoet en
ontzettend kleverig; die met een stroperig gebaar, eenmaal schudden met hun
haar, een langzame zweepslag van hun blik en ruimte beheersen en daarbij rustig
als in het oog van een wervelstorm staan, zich kennelijk niet bewust van hun
eigen aantrekkingskracht, waarmee ze de hartstocht en ziel van mannen zowel als
vrouwen onweerstaanbaar naar zich toe trekken. Ze was jong, bloedjong, de
prikkeling van haar type was nog niet smeuïg geworden.’
Grenouille is een jongen die geboren is met een
onnatuurlijk scherpe neus. Hij ruikt dingen die wij amper ruiken zoals de geur
van glas en nog veel meer. Het is een eigenaardig, bijna psychopathisch type
zou ik durven zeggen. Want hij geeft enkel om geuren. Op een dag ruikt hij een
geur als geen andere, een geur waarop hij verliefd wordt. Het is een geur van
een beeldschoon meisje. Maar Grenouille weet dat iedereen rondom het meisje
niet in katzwijm valt omwille van haar schoonheid, maar omwille van haar geur.
Grenouille moet deze geur bezitten, niet alleen omdat hij er een obsessie mee
heeft, maar ook omdat hij weet dat dit een geur is om de liefde in mensen los
te maken. Wat dus machtiger is dan geweld, oorlog, onderdrukking.
En zo begint hij geduldig aan zijn plan. Hij leert de
geur van levende dingen afnemen en probeert eerst andere meisjes uit. Algauw
verkeert de stad in paniek omdat er steeds meer meisjes op dezelfde manier
vermoord worden teruggevonden.
Ik ga vanaf dit punt beginnen vergelijken met de film.
Technisch gezien was de film gedoemd om te mislukken, want het is al moeilijk
met woorden een geur te beschrijven, laat staan met beelden. En die
beschrijvingen waren deels wat het boek zo goed maakte. Ook is het moeilijk om
in een film een niet sympathiek hoofdpersonage te hebben. Dat is in een boek
niet zo storend omdat je je meer gebonden voelt met hem aangezien je in zijn
hoofd zit. In een film zié je gewoon wat die persoon doet. Nog iets: Grenouille
is niet een geweldige prater, dus moest alles in de film worden opgevuld met
een voice-over om te verklaren wat hij voelde en deed. Terecht, want anders
zouden zijn daden compleet willekeurig lijken, maar door die voice-over kreeg
de film het gevoel een documentaire te zijn.
De hoofdacteur was in de film een flop. In het boek is
hij een afstotelijke jongen die zich klein en onzichtbaar kan maken. In de film
is hij een knappe jongen met grote puppy ogen. Het maakt de film een beetje
eigenaardig omdat hij zo’n afschuwelijke dingen doet zonder dat je er een zieke
persoonlijkheid in kan zien.
Daarbij was de regie slordig. De regisseur liet
bijvoorbeeld niet iedereen waarmee Grenouille lang in contact was gebleven
doodgaan (zoals in het boek) waardoor de lugubere boodschap helemaal niet
overkwam, en men zich zou beginnen afvragen waarom die ene was doodgegaan en
die andere niet. Voor de rest had de regisseur eigenlijk helemaal niet zo’n
moeilijke taak: het verhaal volgen. Maar neen, te moeilijk, hij kon er niet op
vertrouwen. Hij had alles: de juiste setting, de juiste acteurs (buiten dan de
hoofdrolspeler, jammer genoeg) en nu moest hij om de één of andere stomme reden
er allemaal hollywood elementen in brengen waardoor het een slordige indruk
gaf. Het boek is luguber, dus moest de film ook zo zijn. Dat het hoofdpersonage
dan niet sympathiek was, lijkt me een element dat de film speciaal had kunnen
maken. Misschien had de regisseur er zelfs prijzen voor gekregen. Maar hij wou
op veilig spelen en stak er allemaal cheesy elementen in, die gemiddelde
kijkers wel aangenaam vinden maar die ik verschrikkelijk storend vind.
Het einde in het boek vond ik geweldig. De climax goed.
Voor mij tilde de climax het boek boven andere boeken uit. Ik bedoel, welk boek
zou er niet bovenuit springen, als het een orgie op het einde had? Nee, grapje,
het einde raakte me omdat het verhaal een emotionele wending kreeg. Grenouille
heeft ondertussen zijn ultieme parfum verworven, en staat voor een tribune met
meer dan duizend man voor zich. En het parfum werkt: ‘Alleen nog vloeibaar waren
de mensen, inwendig opgelost in geest en ziel, nog slechts van amorfe vloeistof
en alleen hun hart voelden ze als een wankele brok in hun binnenste zwalken en
legden het, iedereen, man of vrouw, onvoorwaardelijk de kleine man in zijn
blauwe jas in de hand: ze hadden hem lief.’
Maar op het einde beseft Grenouille dat de geur liefde in
mensen kan opwekken, maar niet voor hém. En bovenal leert het parfum hemzelf
niet om lief te hebben. Dus op een koude winternacht gaat hij terug naar
Parijs, giet het flesje bij een bende zwervers over zich heen. En de zwervers
worden uitzinnig, ze willen allemaal een stukje van deze engel. En zo word hij
opgegeten. De laatste zin is: “Ze waren buitengewoon trots. Voor het eerst
hadden ze iets uit liefde gedaan.” (de zwervers) Het boek begint met een
krankzinnig leuk idee: de geur van mensen capteren. Het eindigt met een
verbazend diepe ontroering uit me te halen. Ik vind dit een lief boek: Een boek
dat mijn verwachtingen vervult, en op het laatste nippertje overstijgt.
Mening
Ik vond het een heel mooi en goed geschreven boek. Ik
vind dat Patrick Süskind het geweldig heeft geschreven. Je ziet de wereld rond
1750 helemaal voor je, met de huizen, de mensen met hun leefgewoontes en zelfs
de geuren. De geuren spelen een hele belangrijke rol in dit boek. Süskind
brengt het heel goed naar voren, niet zodat je het zelf ruikt maar wel zo dat
je het je voor kan stellen.
Wat ik ook geweldig vond aan het boek is dat je je in
gaat leven en mee gaat voelen met de
hoofdpersoon, die eigenlijk een massa moordenaar is. Hij vermoordt jonge meisjes alleen omdat ze lekker ruiken.
Als je zo iets in de krant zou lezen, zou je ervan walgen. Maar niet in dit
boek, hier leef je je echt in in deze massamoordenaar.
Ik was persoonlijk niet zo een fan van het einde van het
verhaal. Süskind krijgt het erg goed en knap voor elkaar om een persoon met een
gave die eigenlijk niet mogelijk is toch heel goed te laten passen in de
omgeving in het verhaal. Het einde echter gaat mij net iets te ver, dit vond ik
jammer, maar al met al vond ik het een geweldig boek.
Gedicht
De moordenaar
Toen hij gedaan had wat hij wou,
Begon er in hem een bedroeven
Of hij moest wenen bij een groeve
En nooit meer vrolijk wezen zou.
Vlak naast hem was de vette vrouw,
Nog naakt, zich wassend, of de schande
Met ’t zeepsop droop van hare handen.
Haar ogen waren hard en grauw.
En plotseling had hij zijn mes
In ’t deinen van die buik gestoken
En worgend ’t gillen afgebroken,
Smeet haar in bed als lege fles,
Ging kalm op straat, was blij en krachtig,
En voelde zich tot veel goeds machtig.
Willem de Merode
De titel zegt eigenlijk al genoeg, het gaat over een
moordenaar die zonder blikken of blozen of latere spijt een vrouw vermoord.
De vliegeraar
Auteur:
Khaled Hosseini werd op 4 maart 1965 geboren. Zijn vader
was werkzaam bij het Afghaanse ministerie van buitenlandse zaken. Zijn moeder
was lerares op een middelbare school voor meisjes in Kabul. In 1973 werd de
jongere broer van Khaled geboren. Toen de communisten aan de macht kwamen door
middel van een staatsgreep vroeg de hele familie asiel aan in de VS.
In 1984 haalde Khaled Hosseini zijn middelbare school
diploma in de Californië, vier jaar later haalde hij zijn bachelor biologie.
Vervolgens ging hij geneeskunde studeren aan de Universiteit van San Diego,
waar hij zijn titel als Doctor of Medicine verdiende.
Als kind las Hosseini al heel veel, dit is een
belangrijke reden waarom hij is gaan schrijven. Zijn herrineringen aan het
vreedsame afghanistan waren zijn inspiratie bron voor zijn eerste roman De
vliegeraar. Dit boek, dat ook verfilmd is, is een van zijn grootste successen.
Zakelijke informatie:
Auteur: Khaled
Hosseini
Blz.: 350
pagina's
Uitgever: De
Bezige Bij
Datum: juli
2009
Overige betrokkenen: Miebeth
van Horn
Taal: Nederlands
Oorspronkelijke titel: The
Kite Runner
Afmetingen: 220x212x137 mm
Gewicht: 490,00 gram
Inclusief: Inclusief kaart
Druk: 44
ISBN10: 9023418999
ISBN13: 9789023418993
Recensies:
Recensie 1:
Goede trucjes
RECENSIE: DE VLIEGERAAR VAN KABUL
woensdag 10 september 2003 / door: Els Bertens
Het is een truc, maar in dit geval wel een goede. Het
boek De vliegeraar van Kabul begint met de volgende zin: Op mijn twaalfde ben
ik geworden wat ik nu ben, op een kille bewolkte dag in de winter van 1975.
Schrijver Khaled Hosseini vertelt het verhaal van de Afghaanse Amir, diens
jeugd in Kabul, de vlucht naar de Verenigde Staten en diens uiteindelijke
terugkeer naar zijn land, dat dan door de Taliban geregeerd wordt.
In de eerste tien hoofdstukken lezen we over de
vriendschap tussen de jongens Amir en Hassan in Kabul. Amir is een Pahstun, een
afstammeling van de Moguls, terwijl Hassan, een jongen met een hazenlip, een
mindere Hazara is. Het is voor Amir dan ook vanzelfsprekend dat ze bevriend
zijn, maar dat Hassan zijn ontbijt, zijn kleding en zijn veiligheid verzorgt.
Het is meteen duidelijk dat deze ongelijke vriendschap uiteindelijk op scherp
zal komen te staan. Dat gebeurt dan ook: de trouwe Hassan wordt door Amir op
een zoektocht gestuurd naar een vlieger, waarmee Amir de gunsten van zijn vader
hoopt te herwinnen. Hassan vindt de vlieger, maar wordt vervolgens belaagd door
enkele jongens, die hem zijn vlieger willen afpakken. Terwijl de jongens Hassan
aftuigen ziet Amir het gebeuren, maar hij heeft de moed niet in te grijpen.
Zich schamend voor zijn eigen lafheid besluit hij Hassan de rug toe te keren:
hij wil niet langer elke dag met zijn eigen onvermogen geconfronteerd worden.
Meesterschilder
Het is het prachtige verhaal van een vriendschap die
stukgaat, maar het is meer dan dat. Schrijver Hosseini vangt de couleur locale
van het vredige Kabul van de jaren ’70 in schitterende taal en bijzonder
indrukwekkende beschrijvingen. Grootse verjaardagsfeesten en winterse
vliegerwedstrijden, dingen die je als westerling nog nooit gezien hebt, staan
je plotseling levendig voor de geest. Hosseini is een meesterschilder.
De roman had kunnen eindigen na de eerste tien
hoofdstukken over vriendschap en verraad. Maar het gaat verder. Amir en zijn
vader vluchten na de inval van de Russen naar Amerika. Het verhaal gaat nu over
hun band. In hun thuisland Afghanistan waren ze vreemden voor elkaar, maar hier
groeien de jonge en de oude man naar elkaar toe. Hosseini beschrijft opnieuw
met verve hun bezigheden als rommelmarkthandelaren, en schetst de toenadering
tussen Amir en Baba subtiel, meer in beelden dan in woorden. Wanneer de oude
Baba sterft druipt Amirs verdriet over de man die eindelijk zijn vader is
geworden van de pagina’s.
Laatste akte
Ook na de dood van Amirs vader had het boek uit kunnen
zijn, maar Hosseini voegt er nog een laatste akte aan toe, die echter wat
minder mooi is dan de voorgaande twee. Amir gaat terug naar Afghanistan om daar
zijn stervende oom te bezoeken. Die oom herinnert hem aan de vriendschap met
Amir: Hassan heeft hem verteld wat er gebeurd is en Amir krijgt een kans om
goed te maken wat hij fout gedaan heeft. Dat resulteert in een gevaarlijke
onderneming in het land van de Taliban, waar mensen in voetbalstadia, tijdens
de rust, gestenigd worden.
De boetetocht van Amir is een loutering waarin allerlei
eerder aangehaalde thema’s en motieven terugkomen. Soms ligt het er wat te dik
bovenop, zoals wanneer Amir in elkaar geslagen wordt en daar een hazenlip aan
overhoudt. De parallel met Hassan kan niet gemist worden. Een aantal
toevalligheden zijn ook niet geloofwaardig. Amir komt op een willekeurige
straathoek een bedelaar tegen die zijn moeder nog heeft gekend. Uiteindelijk
komt het allemaal neer op een levenswijsheid van Baba. Diefstal is de enige
zonde:
‘Als je iemand vermoordt, steel je een leven,’ zei Baba.
‘Je steelt het recht van zijn vrouw op een echtgenoot, berooft zijn kinderen
van een vader. Als je een leugen vertelt, steel je iemands recht op de
waarheid. Als je iemand bedriegt, steek je zijn recht op een rechtvaardige
behandeling. Kun je dat volgen?’
Niet alleen Amir is een dief, ook zijn vader leeft niet
met een zuiver geweten. Tijdens zijn tocht door het verwoeste Afghanistan komt
Amir daar achter. Hij leert ook wat er met Hassan gebeurd is en na een
beklemmende en aangrijpende climax, een ontmoeting met één van Hassans vroegere
kwelgeesten (toeval!), verandert Amir in een beter mens. Hij is geen dief meer,
maar een redder. Dat Hosseini vervolgens nog twee hoofdstukken gebruikt om
alle, maar dan ook alle losse eindjes aan elkaar te knopen om vervolgens tot
een wat zoet happy end te komen, mag hem vergeven worden.
Streekromanhuisvrouwen
Ondanks de soms wat knullig dik opgelegde symboliek is De
vliegeraar van Kabuleen verbijsterend mooi boek. Het is een ontroerend,
ongekunsteld en prachtig mooi boek dat je in één adem uit kunt lezen. Geschikt
voor zowel streekromanhuisvrouwen als literatuurvreters is De vliegeraar van
Kabul een boek dat een plaatsje in de kast verdient.
Recensie 2:
Schuld en boete in ‘De vliegeraar’
Romans kunnen soms een onuitwisbare indruk op je maken.
Romans die een verhaal vertellen waarin iedereen zich met de personages kan
vereenzelvigen, waarin iedereen een stuk van zichzelf herkent en de grote
thema’s van het menselijk bestaan in worden weergegeven getuigen van wereldliteratuur.
Zo’n boek is ‘De vliegeraar’ van Khaled Hosseini.
Emoties
Zelden ben ik zo ontroerd geweest tijdens het lezen van
een roman als bij het verhaal van twee Afghaanse jongens van verschillende
etnische afkomst met toch een bijzondere band in ‘De vliegeraar’ van Khaled
Hosseini. Als je door je emoties wordt meegesleept bij het lezen van een boek
weet je dat de schrijver in zijn opzet is geslaagd: hij heeft je geraakt, tot
inleving gebracht en je aan het denken gezet en dat zijn de kenmerken van grote
literatuur.
Een verhaal van vriendschap
De basis van een boeiend verhaal is van in den beginne in
‘De vliegeraar’ aanwezig: in de intense vriendschap tussen twee jongens in het
pre-Taliban Afghanistan heerst een zekere spanning omdat de ene, Amir, tot de
Pashtun-gemeenschap behoort, tot de ‘echte’ Afghanen en de andere, Hassan, zoon
van een Hazara, tot een gediscrimineerde minderheidsgroep. Hassans vriendschap
voor Amir is gul en onvoorwaardelijk terwijl deze van Amir eerder gereserveerd
is omdat ze ingaat tegen de geplogenheden in Afghanistan en als onkies wordt
beschouwd. Symbool van de vriendschap is het samen ‘vliegeren’, het winnen van
een wedstrijd voor ‘vliegers’, het hoogste goed voor een Afghaanse jongen,
waarbij de ene vlieger de andere neerhaalt met de glasdraad waaraan ze
opgelaten worden tot er na een hele dag strijd nog slecht één overblijft.
Door
een ingrijpende gebeurtenis de avond dat Amid de wedstrijd heeft gewonnen
ontstaat er een verkoeling in de vriendschap en ontwikkelt zich een
schuldgevoel bij de jonge Pashtun.
Vanuit Amerika, naar waar Amid en zijn familie zijn
verhuisd na de overname van de macht door een communistisch regime, kijkt Amid
met weemoed terug op die afgelopen vriendschap, maar met de dood van zijn
vader, met wie hij nooit echt een innige vader-zoon band heeft kunnen opbouwen,
biedt zich onverwacht een gelegenheid aan om de schuld tegenover zijn
jeugdvriend af te lossen. Daarvoor zal hij echter door de hel moeten gaan.
Thema
Dostojevski’s ‘Misdaad en straf’ is het verhaal van een
misdadiger die na verloop van tijd wroeging krijgt vanwege de moorden die hij
gepleegd heeft en ervan overtuigd geraakt dat hij zal moeten boete doen. Het is
het referentieboek voor het ‘schuld en boete’-thema dat in zovele romans is
terug te vinden.
Schuld en boete is het overheersende thema in Hosseini’s
beklijvende roman die je beduusd en verweesd achterlaat, maar toch een glimp
van hoop biedt. ‘De vliegeraar’ is een van die romans die je doet reflecteren
over de fouten die je in je leven maakt, die je blijven achtervolgen en je leven
bepalen en die soms o zo moeilijk te herstellen zijn. ‘De vliegeraar’ is een
van die romans die je helemaal ondersteboven haalt, je tot in de diepste vezels
van jezelf raakt en je doet beseffen dat één verkeerde beslissing invloed heeft
op het verdere verloop van je leven. ‘De vliegeraar’ is een van die romans die
het wezen van ons bestaan onder woorden brengt en miljoenen mensen heeft
beroerd (wereldwijd negen miljoen verkochte exemplaren).
Mening:
Ik vind het een erg mooi verhaal en heb het hierom ook
graag gelezen. De combinatie tussen de vriendschap en het verraad tussen de
twee Afghaanse jongens en het Afghanistan dat je geschetst krijgt vind ik erg
mooi. Vriendschap en verraad is iets dat ook hier in Nederland gebeurt, je
maakt het zelf mee, het is iets heel universeels. Ik vond het mooi hoe Hosseini
laat zien hoe grote impact vriendschap en verraad kunnen hebben op de rest van
je leven. Amir gaat na het verraden van zijn trouwe vriend de rest van zijn
leven gebukt onder een enorm schuldgevoel waar hij uiteindelijk bijna bereid
voor is om te sterven om het recht te zetten als dat ook maar een beetje
mogelijk is.
Afghanistan is iets dat je alleen van het nieuws kent als
oorlogsgebied waar je niet wil wezen. Ik vond het hierom ook intrigerend om het
Afghanistan in vrede en rust voor me te zien, in het begin van het boek, een
land waar twee vrienden in vrede opgroeien. Je gaat je een beetje voorstellen
hoe het moet zijn om je eigen land zo verscheurd te zien worden. Er zijn
natuurlijk heel veel Afghanen die helemaal niks kwaadaardigs in de zin hebben,
voor hen moet het vreselijk zijn om je eigen land zo te zien sterven. Dit vond
ik dus een heel sterk punt van het boek.
Wat ik minder vond was dat het de hele verhaallijn voor
mij vrij voorspelbaar was, dit vind ik jammer in een verhaal, ik houd er van om
verrast te worden. Dit was bij dit boek niet het geval. Maar in het totaal vond
ik het heel erg de moeite waard om te lezen.
Gedicht
VAN MIJN GEDACHTEN BEN JIJ STEEDS DE RUITER
van mijn gedachten ben jij steeds de ruiter,
jouw stilte is een web waarin ik sluimer
en al jouw spreken is veelzijdig zwijgen.
laten wij langzaam in elkander stijgen.
laten wij taal van elke klank ontruimen
en zo volbrengen wat wij steeds verzuimden:
een reis aanvangen naar hetzelfde zwijgen
waar echo’s in gedempte woorden dreigen.
dit wordt een filter over de geluiden
die heersen in de kelen van wie huilen.
wie spreken durft, wordt van zijn stem onteigend.
dit wordt een uitroepteken in de ruimte
waar woorden voor het eerst hun klank verkrijgen.
dit wordt een vuist van ingehouden hijgen.
Schrijver: Neeltje Maria Min
Dit gedicht gaat over vriendschap, het past bij de tijd
dat Amirr en Hassan nog onafscheidelijke vrienden waren.
Bronnen:
http://www.myrthevdmeer.nl/
http://www.ingeleest.nl/about/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Patrick_S%C3%BCskind
http://www.volkskrant.nl/zoeken/?s=PAAZ
http://www.hebban.nl/boeken/paaz-myrthe-van-der-meer
http://dizzie.nl/boek/paaz-9789044336672
https://en.wikipedia.org/wiki/Patrick_S%C3%BCskind
http://www.nadelunch.com/cultuur/boeken/patrick-suskind-het-parfum-een-verhaal-waar-een-luchtje-aan-zit/
http://8weekly.nl/recensie/boeken/khaled-hosseini-de-vliegeraar-van-kabul-goede-trucjes/
http://recensies.infonu.nl/kunst-en-cultuur/59683-schuld-en-boete-in-de-vliegeraar.html
http://www.bol.com/nl/p/het-parfum/1001004002844799/
http://www.gedichten.nl/
Eigen sonnet
Als we al het voedsel zouden verdelen,
zou de honger dan verdwijnen?
Zou de roep om eten uit vele kelen,
verstommen, verschil verkleinen?
Als we onze medemens zouden helpen?
Zou ellende misschien stoppen?
Zouden we dan het bloeden kunnen stelpen?
Zou de wereld beter kloppen?
Maar we willen helemaal niet verdelen.
want we willen steeds maar meer,
omdat wat we al hebben gaat vervelen.
En zo blijkt dus steeds maar weer
dat het ons eigenlijk geen zier kan schelen.
Die honger doet ons geen zeer.