Zakelijke gegevens:
Auteur: Wolfgang HerrndorfTitel: Tsjik
Jaar van uitgifte: Duitsland 2010, Nederland 2011
Aantal pagina’s: 255
Uitgeverij: Cossee Amsterdam
Gegevens auteur:
Wolfgang
Herrndorf (Hamburg, 1965 - 2013) heeft gestudeerd aan de Academie voor
Beeldende Kunst en werd bekend als striptekenaar. Zijn eerste roman was In
Plüschgewittern en verscheen in 2002, gevolgd door een verhalenbundel die in
2008 met de Deutsche Erzählpreis bekroond werd. Tschick 2010 (Tsjik 2011) stond
ruim een jaar op de Duitse bestsellerlijst, is onderscheiden met de Clemens
Brentano Preis 2011, verscheen in meer dan vijftien talen en werd in Nederland
genomineerd voor de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs 2012. Wolfgang Herrndorf
had een hersentumor en beroofde zich om die reden in 2013 van het leven.
Recentie (de Volkskrant):
Crossen in een Lada 5
'Dit boek is als een roadmovie, maar
dan beter', schreef vorig najaar de Süddeutsche Zeitung over Tschick van
Wolfgang Herrndorf.
Deze hilarische roman, over twee
Berlijnse tieners die met een gestolen auto door Oost-Duitsland crossen, is om
twee redenen opmerkelijk. Herrndorf, dertig jaar ouder dan zijn jeugdige
hoofdpersonen, heeft zich opvallend goed verplaatst in hun denkwereld en taal.
Maik Klingenberg, de 14-jarige zoon
van een vrijwel failliete makelaar en een aan alcohol verslaafde moeder, is de
ik-verteller. 'Over alles praten. En schijt aan de mensen', heeft zijn moeder
hem geleerd. Hij vertelt er ongegeneerd op los, waarbij zijn laconieke toon
contrasteert met het beeld dat hij van zichzelf schildert: een 'saaie lul' en
een 'lafaard'.
De tweede hoofdpersoon is Tsjik, een
Russische immigrant van 15 jaar die plots opduikt in Maiks klas, waar hij met
de nek wordt aangekeken. Hij is asociaal, arm en stinkt naar drank. Aan het
begin van de zomervakantie komt hij met een oude, 'geleende' Lada aanrijden en
haalt Maik, eenzaam in de ouderlijke villa, over om met hem naar Walachije te
gaan. Op goed geluk beginnen ze aan hun reis, waarbij ze op de meest
onmogelijke plekken belanden en tweemaal verongelukken.
Als de autotocht na het tweede
ongeluk eindigt en beiden voor de rechter moeten verschijnen, zijn Maik en
Tsjik geen eenzame tieners meer uit verschillende werelden. Ze zijn vrienden
geworden die het voor elkaar opnemen.
Het slot is even dwaas als ontroerend.
Maik en zijn dronken moeder zitten hand-in-hand op de bodem van hun zwembad,
waar ze kort tevoren het meubilair uit de villa in hebben gekieperd. Maik denkt 'dat het een te gekke zomer was
geweest, de beste zomer ooit'.
(Recensie door Jan Luijten, gepubliceerd op 04-02-2012)
Autoreis
Beste vrienden
Plot:
Het boek Tsjik gaat over een jongen
Maik. Geen vrienden, moeder in een ontwenningskliniek en vader op zakenreis met
zijn ‘assistente’. Zo ziet het dagelijkse leven van Maik er uit. Het loopt
tegen de zomervakantie en Maik heeft zich al voorbereid op een lange saaie
vakantie. Maar dan komt opeens Andrej Tsjichatsjov, die zich Tsjik noemt, in
zijn klas. Als de zomervakantie is begonnen komt Tsjik aanrijden met een
´geleende´ Lada. Hij weet Maik over te halen om mee te gaan op een reis naar
Walachije en op goed geluk rijden ze door Duitsland. Op hun reis beleven ze van
alles. Ze verongelukken twee keer, ontmoeten veel mensen en maken ook veel
vijanden. Bij hun laatste ongeluk
belanden ze op de kop aan de onderkant van een helling, ze belanden alle twee
in het ziekenhuis waarnaar ze voor de rechter moeten verschijnen. Tsjik wordt
in een jeugdinrichting geplaatst en Maik gaat terug naar huis. Hij heeft de
zomer van zijn leven gehad.
Opvallend:
Ik vond het in de eerste plaats heel
opvallend dat het verhaal zo goed verteld wordt. Je kan alles heel goed voor je
zien, terwijl de schrijver het niet heel uitgebreid uitlegt en dat vind ik heel
fijn lezen. Hierdoor kan je je helemaal inleven in alle twee de hoofdpersonen. Ook
vind ik het opvallend dat het helemaal niet een heel bijzonder verhaal is. Natuurlijk
is het een beetje apart als twee tieners kriskras door Duitsland rijden, maar
het is niet heel speciaal. En toch is het een ontzettend leuk en grappig
verhaal om te lezen. Ik heb een paar keer helemaal dubbel gelegen van het lachen.
Wat ik ook wel apart vond is dat het boek eigenlijk begint aan het eind. En
vervolgens ga je kijken hoe ze daar in vredesnaam beland zijn. Als je begint
met lezen is het in het begin een beetje vaag, maar later ga je het begrijpen en
dan geeft het toch wel een hele leuke draai aan het verhaal.
Nieuw einde:
Toen ik bij het secretariaat aankwam
was daar geen brief maar een meisje. Een klein, net gekleed meisje. En toen pas
zag ik het: het was Isa. “Isa!” riep ik stomverbaasd uit, “wat doe jij hier?!” “Ik
had geen plek om te slapen en ik had geen zin om nog vijftig jaar te wachten” zei
ze lachend. “Dus ik dacht misschien kan ik wel een tijdje bij Maik blijven
slapen.” ” Tuurlijk kan dat” riep ik vol vreugde uit terwijl ik haar stevig
omhelsde. Die middag liepen we samen naar huis. Ik vertelde haar alles wat er
was gebeurd nadat ze ons had verlaten om haar zus op te zoeken en zij vertelde
mij alles over haar zus en hoe leuk het daar was, maar dat ze er jammer genoeg
niet kon blijven wonen wegens omstandig heden. Helaas moest ik haar ook
vertellen over Tsjik die nu in een jeugdinrichting zat. Daar was ze even verdrietig
over, maar even later riep ze al vrolijk dat hij er over een paar jaar al weer
uit zou komen en dat we dan met zijn drieën weer een reis gingen maken, maar nu
over de hele wereld. Ik was blij dat Isa er weer was en dat ze er nog heel lang
zou zijn ook.
