De Verdronkenen

Vraag 1 Het boek 'De verdronkene' heeft twee motto’s.

1.       Het is alsof de tijd niet meer recht voor ons uitloopt, in een vervagende lijn, maar als

een bochtige draad parallel tussen ons in.

( William Faulkner, Uit: “Terwijl ik op sterven lag”)

2.       Es bellen die Hunde, es rasseln die Ketten, Die Menschen schlafen in ihren Betten

(Wilhelm Müller/Frans Schubert, Uit: “Winterreise”)

a.      Breng het eerste motto in verband met het boek.

Je zou het verband kunnen leggen tussen dit motto en de manier waarop het boek verteld is, het boek gaat voortdurend heen en weer tussen Lidy en Armanda en daar zit een groot tijdverschil in.

Het zou ook kunnen verwijzen naar het feit dat Armanda het gevoel heeft dat zij de plaats van Lidy moet innemen.

b.      Leg vervolgens een verbinding tussen het tweede motto en het boek.

Dit motto verwijst naar het feit dat hoewel er een enorme ramp nadert haast niemand zich hier wat van aan trekt. Iedereen denk dat het wel los zal lopen dus gaan ze gewoon slapen.

Vraag 2 'De verdronkene' is opgebouwd als een klassiek drama in vijf delen. Ook de

klaagliederen waaruit de predikant citeert tijdens de rouwdienst van Lidy, bestaan uit

vijf liederen.

Klaaglied 1: Het bittere lot van de stad Jeruzalem, rouw om de eenzame, troosteloze en

verwoeste stad.

a.      Geef aan hoe al in deel 1 ‘Het weekenduitstapje’ het bittere lot wordt geschetst

dat zich voltrekt voor Lidy, Armanda en de provincie Zeeland?

De verteller en de lezer weten al wat er staat te gebeuren maar de hoofdpersonen nog niet. Je hebt als lezer dus al een goed idee van wat er staat te gebeuren en weet ook dat het haast niet goed kan aflopen.

b.      In hoeverre kun je de ontkenning van Armanda dat zij Lidy heeft aangespoord

            naar Zeeland te gaan, zien als een vorm van verraad?

Ze liegt en dat doet ze omdat ze zich schuldig voelt, schuldig over het feit dat ze jaloers was op het leven van Lidy. En omdat ze het zich eigenlijk zelf aanrekent dat Lidy dood is, als zij niet zo had gezeurd dan leefde haar zus nu nog.

Vraag 3 Klaaglied 2: Woede, overzicht van de verwoesting en de kwade reactie hierop.

a.      Hoe uit zich de wanhoop en rouw om het bittere lot van Lidy bij haar man

            Sjoerd?

Hij ziet zijn wereld instorten en zoekt iemand om op te steunen. Die iemand is Armanda, maar als hij zijn wereld weer op orde heeft ziet hij dat Armanda niet de gene is waar hij lang en gelukkig mee gaat leven dus verlaat hij haar.

b.      Welke reactie herken je bij de visite op de verjaardag van Armanda’s moeder?

De reactie van de oom van Armanda. Hij vindt het belachelijk dat er daar zo nonchalant met de omstandigheden is omgegaan. Als ze daar beter hadden opgelet en beter hadden geluisterd leefde zijn kleine nichtje misschien nog wel.

Ik vind het ook heel gek dat er zo weinig actie werd ondernomen, het was redelijk duidelijk dat het water gevaarlijk hoog zou komen, hoger dan het ooit had gestaan. En toch deed niemand wat.

Vraag 4 Wat een bevrijding zou moeten zijn, wordt een keurslijf. Als ze samen trouwfoto’s

bekijken, merkt Armanda’s moeder op dat de opgewektheid haar dochter heeft verlaten.

Waaruit bestaat Armanda’s keurslijf?

Armanda’s keurslijf bestaat uit het Lidy willen zijn. Ze denkt dat ze het leven van haar zus moet overnemen, omdat zij zich deels schuldig voelt over de dood van haar zus. Ze voelt zich dus niet haar zelf.

Vraag 5 Klaaglied 5: Aanvaarding, afsluitende smeekbede om herstel; gebed om mededogen.

Interpreteer het ‘Responsorium’, waarbij je je laat inspireren door enkele regels uit het

motto dat hieraan voorafgaat: “Drijft nu de stroom van mijn gedachten / Door ’t ledige

ruim van mijn geest / Ze ontmoeten geen tegenstand meer.”

Het verwijst naar de laatste momenten van Lidy die weet dat ze nooit meer thuis zal komen. Maar ook naar de laatste periode van Armada’s leven waar ze geaccepteerd heeft dat haar leven er uit ziet zoals het er uitziet.

RECENSIEOPDRACHT: lees eerst de bijgevoegde recensie goed door.

a.       Hoe denkt de recensent(e) over het boek “De verdronkene”?

Arjan Peters vindt het een op een aparte manier geschreven en verteld boek, maar wel een mooie aparte manier. ‘’Er hoeft maar dát te gebeuren, of de grond onder je voeten verandert in een moeras. Vaste grond bestaat niet’’.

b.      Met welke argumenten ondersteunt hij(zij) zijn(haar) standpunt?

‘’Er hoeft maar dát te gebeuren, of de grond onder je voeten verandert in een moeras. Vaste grond bestaat niet’’

c.       Vergelijk jouw mening met die van de recensent(e).

Noteer verschillen en overeenkomsten.

Ik vind ook dat het boek op een aparte manier is beschreven, maar het was voor mij soms te langdradig om lekker te kunnen lezen. Ik vond het wel een mooi en interessant verhaal, ook dacht ik dat het verhaal een redelijk goed beeld gaf van hoe het er echt aan toe moet zijn gegaan. Dus al met al een mooi boek maar soms een beetje saai.

Keuzenopdrachten:

K1       “Alsem en vergif! zolang de ziel dit gedenkt, buigt ze zich neder in mij!” of “Vaak denk

ik aan die bitterheid en het lijden. Ik zal deze vreselijke jaren nooit meer vergeten: mijn

ziel zal altijd in de diepste droefheid blijven leven”

Hoe zijn onderstaande thema’s uit de “Klaagliederen” herhaald, bewerkt en toegesneden op het speciale geval van “De verdronkene”?

a.      Het bittere lot en de verwoesting

De overstroming in Zeeland verwoest een landschap, maar ook verwoest het vele levens van mens en dier. En niet alleen het leven van velen Zeelanders verandert voor altijd, maar ook het leven van mensen die familie en vrienden daar hebben. Als voorbeeld Lidy en haar familie: Lidy sterft door de overstroming en dit heeft grote gevolgen voor haar familie en in het bijzonder voor haar zus Armanda.

b.      Wanhoop en rouw

Als de familie van Lidy het vreselijke nieuws hoort over de enorme overstroming slaat de wanhoop toe: leeft ze nog of niet? Na een paar dagen wordt het duidelijk dat ze waarschijnlijk dood is en dan komt er een periode van rouw.

c.       Het verraad met een diep gevoelde schuld en schaamte

Armanda heeft het gevoel dat het haar schuld is en dat zij Lidy en haar familie heeft verraden.

d.      Het vertrouwen en de aanvaarding

      Armanda vertrouwt Sjoerd in hun relatie wat later onterecht blijkt te zijn.

De familie en vrienden aanvaarden dat Lidy dood is, ze moeten verder leven.

K2       Bedenk vier andere goede titels voor het boek.

Ga daarbij als volgt te werk:

a.      Bedenk eerst waaraan een goede titel moet voldoen.

Het moet je nieuwsgierig maken en je aansporen om het boek te gaan lezen. Ook moet het natuurlijk te maken hebben met het boek.

b.      Noteer de vier titel.

-          Iemand anders’ leven

-          75 jaar in 36 uur

-          Een nieuw leven

-          1953

c.       Leg voor elke titel uit waarom die goed bij het boek past

Breng die titels dus steeds in verband met het thema en motieven van het boek.

-          Iemand anders’ leven:

Als Lidy dood is neemt Armanda het leven van haar zus in, op wie ze eigenlijk altijd jaloers is geweest.

-          75 jaar in 36 uur:

Het boek is verdeeld in twee verhalen, dat van Lidy in Zeeland en dat van Armanda in Amsterdam. Je gaat steeds heen en weer tussen deze twee verhalen. Het verhaal van Lidy duurt 36 uur, dat van Armanda duurt 75 jaar.

-          Een nieuw leven:

Als Lidy dood is neemt Armanda het leven van haar oudere zus over. Dit is lang niet altijd leuk en makkelijk maar zij vindt dat ze het moet doen.

-          1953:

In 1953 was de grote watersnoodramp in Zeeland.

K3       Ga op zoek naar twee gedichten die goed passen bij het boek.

a.      Neem deze gedichten op in je verslag.

Herdenking stormvloed 1953

eindeloze rijen geesten van boer en gezin
 trekken via een beeldscherm aan onze ogen voorbij

 opnieuw storten duizenden huizen en boerderijen in

 drijven koeien en paarden ondersteboven over hun wei

weer welt het oude verdriet in mij op

als ik denk aan die klauwende kinderhand
 en zie ik die angst in de ogen van een koeienkop

 wanneer heel de kudde door de zee wordt overmand

hoor ik klagend gehinnik van een paard in nood

voel ik water dat voortraast door straten
 schreeuwt één nieuw leven temidden van dood

 weet ik dat nog steeds mensen vechten tegen dijken vol gaten

De ramp!

Doorbrekende dijken

Onder druk van woeste golven

Mensen vrezend voor hun leven

Huizen door water verzwolgen

Bij velen nog vers in het geheugen

Hoe wind en water toesloegen

Golven dreunend tegen muren

En hierdoor mensen verjoegen

Een terugblik in de tijd

Naar het meedogenloze water

Vele mensen verloren de strijd

Daarom deze herdenking, 50 jaar later

(ik heb dit geschreven naar aanleiding van de Watersnoodramp op 1 februari 1953.. ik woon in het dorp dat het meest getroffen is!)

- adelief -

b.      Zeg in eigen woorden wat er in de gedichten staat.

Herdenking stormvloed 1953: iemand die terugkijkt naar wat die gene heeft meegemaakt  doet zijn verhaal in een gedicht, een gedicht over de vele levens die op brute wijzen zijn genomen door de zee.

De ramp!: iemand die de ramp zelf niet heeft meegemaakt maar wel de enorme gevolgen ervan heeft mee gekregen laat met een gedicht zien hoe belangrijke de jaarlijkse herdenking is.

c.       Noteer zeker vijf overeenkomsten tussen het gedicht en het boek.

-          Het laat duidelijk zien hoe erg het moet zijn geweest.

-          Het maakt goed duidelijk dat de jaarlijkse herdenking toch heel belangrijk is.

-          Je ziet dat er ontzettend veel mensen op een meedogenloze manier het leven lieten.

-          Dat het voor veel mensen nog steeds invloed heeft op het dagelijks leven en dat het nog vers in het geheugen staat.

-          Dat we er alles aan moeten doen om een zelfde soort ramp koste wat het kost te voorkomen.

Poker Face Boekverslag/extra opdracht

Poker Face

Auteur
Buddy Tegenbosch is geboren op 18 september 1975 in Eindhoven. In 1993 doet hij eindexamen VWO en gaat hij naar de Sportacademie die hij in vier jaar afrondt. Hij wil uiteindelijk toch geen gymleraar worden  maar piloot. Hij volgt zijn luchtvaartopleiding aan de Nationale Luchtvaartschool. Sinds 2000 is hij werkzaam bij Lufthansa in Duitsland. Daarnaast is hij taalcoach op het VMBO en gaat hij mee als begeleider van jongeren op een astma-kamp. In 2011 won hij een schrijfwedstrijd. De prijs was een professionele schrijver die hem ging begeleiden bij het schrijven van zijn eerste boek. Zo schreef Buddy ‘Poker Face’. Het kwam uit in 2012 en werd een groot succes.

Recensie
Pokerface is een jeugdthriller met veel spanning. Je leeft echt mee met de hoofdpoersoon en het verhaal is heel geloofwaardig. Ik ben erg benieuwd of er nog meer boeken komen van Buddy Tegenbosch, wan voor zijn eerste boek vind ik het echt goed. Dus als je houdt van geloofwaardige jeugdthrillers is dit echt een aanrader.

Samenvatting
Sem de Wit is zestien jaar en een fanatieke ijshockeyer. Samen met zijn beste vriend Sander speelt hij in het tweede team waar ze makkelijk de beste zijn. Hij zit in 5 VWO en alles gaat perfect. Dan worden Sem en Sander gescout door de coach van het eerste team. Het is een droom die uitkomt. Hij heeft twee weken om zich te bewijzen maar het valt hem tegen. Het is hard werken en het gaat niet zoals Sem wil. Gelukkig maakt hij een nieuwe vriend, Dave. Dave speelt ook in het eerste team en helpt hem om op een hoger niveau te komen. Op een avond neemt Dave Sem mee uit met het team. Ze gaan pokeren. Het blijkt dat Sem er erg goed in is en hij wint veel. Hij gaat vaker mee met Dave. Op een avond komt Sem in een professioneel potje poker terecht. Samen met Dave komt hij €3000,- in de schuld te staan bij mensen waar je dat beter niet kunt doen. Binnen twee weken moet hij alles terugbetaald hebben. Sem weet niet hoe hij zo snel zo veel geld bij elkaar moet krijgen. Maar Dave wel. Hij zegt dat ze een auto moeten stelen en die dan verkopen. Ze weten een auto te stelen maar worden achtervolgd door de politie. Ze worden aangehouden, alleen Dave heeft een grote overdosis coke gesnoven in de auto en wordt snel naar het ziekenhuis gebracht. Daar komt Sem erachter dat de coach alle jongens aan een touwtje heeft. Iedereen is hem geld schuldig en hij zorgt ervoor dat iedereen dat ook blijft. Als Dave sterft in het ziekenhuis is Sem er klaar mee. Hij weet het hele team zover te krijgen om met zijn allen naar de politie te stappen. Coach Stonner wordt opgepakt en de jongens krijgen allemaal afzonderlijke straffen. Sem krijgt een taakstraf, maar het maakt hem weinig uit. Het belangrijkste is dat alles weer normaal is.

Mijn mening
Ik vond het een leuk boek om te lezen. Het is heel realistisch en dat zorgt ervoor dat je makkelijk gaat meeleven met de hoofd persoon en dat zorgt er bij mij al vaak voor dat ik het een leuk boek vind. Want als je je gaat inleven dan voelt het alsof jij er een deel van bent. Voor ik het boek kende pokerde ik al wel en daarom sprak de titel mij ook aan. Door het boek ben ik zelf ook meer gaan pokeren. Maar het boek gaat niet alleen over poker. Sem raakt verzeilt in deze neerwaartse spiraal omdat hij veel om zijn sport geeft en veel wil leren en beter wil worden. Zelf heb ik dat ook heel erg. Ik ben fanatiek aan het volleyballen en wil graag veel leren. Ik kan veel keuzes die Sem in het boek maakt dan ook goed begrijpen, dit zorgt er ook heel erg voor dat ik me goed kan inleven in het boek. Dit alles heeft er voor gezorgd dat ik het echt een leuk boek vind.

Empathie

Opdracht 1
Het empatisch vermogen is het vermogen om je in te kunnen leven in anderen. Een belangrijke sociale vaardigheid.

Opdracht 2

	Stelling	Klopt het?	Want in de tekst staat …
1	Door het lezen van verhalen kunnen mensen zich beter inleven in anderen.	Nee	Dit geld niet voor alle verhalen alleen voor hoge romans en poëzie.
2	Door het lezen van gedichten kunnen mensen zich beter inleven in anderen.	Ja	“Door het lezen van romans en poëzie kunnen mensen zich beter inleven in anderen”
3	Dat mensen zich beter in anderen kunnen inleven, kun je zien aan hun gezicht.	Nee	Ze moesten gezichtsuitdrukkingen beoordelen.
4	De proefpersonen kregen willekeurige teksten te lezen.	Nee	De helft kreeg Tsjechov, anderen lazen verhalen van “mindere literaire statuur”.
5	In literaire fictie komen mensen met een meer ingewikkeld karakter voor.	Ja	“literaire fictie gelaagde karakters beschrijft.”
6	In literaire fictie gedragen de personen zich onvoorspelbaar.	Ja/Nee	Niet perse onvoorspelbaar maar minder voorspelbaar dan bij populaire fictie.
7	Het was al bekend dat lezers van literatuur een groter empatisch vermogen hadden.	Nee	“Dit is het eerste onderzoek dat een direct causaal verband tussen literatuur en empatisch vermogen aantoont.”
8	Dit Amerikaanse onderzoek vertelt niets nieuws.	Nee	Bij eerdere onderzoeken bleef onduidelijk of het geconstateerde resultaten nou ook echt door de boeken kwam.
9	Het is zeker dat empatische mensen meer literatuur lezen.	Nee	Er is geconstateerd dat je een groter empatisch vermogen krijgt als je bepaalde literatuur leest. Dit hoeft er echter niet voor te zorgen dat alle empatische mensen veel literatuur lezen. Als het regent zijn de straatstenen nat maar als de straatstenen nat zijn hoeft het niet perse geregend te hebben.
10	Het is hard nodig dat de waarde van literatuur wordt aangetoond.	Ja	“Dit vinden zij hard nodig, want romans lezen daalt al jaren als vrijetijdsbesteding. Ook wordt op middelbare scholen steeds minder aandacht besteed aan fictie en staan literatuursubsidies onder druk.”
11	Een blijvend effect van het lezen van literatuur is niet aangetoond.	Ja	‘Wat zijn de langetermijneffecten van literatuur lezen? Was het inlevingsvermogen een week of maand na het lezen nog net zo goed? Dat blijft onduidelijk.’
12	Alleen literatuur vergroot het empatische vermogen van de mens.	Nee	Er komen nog onderzoeken naar de invloed van b.v. toneelstukken en films op het empatisch vermogen.
13	De beschrijving van de gelaagde karakters is het kenmerk van literatuur dat de empathische vermogens versterkt.	Ja	“De onderzoekers denken dat dit komt doordat literaire fictie gelaagde karakters beschrijft. Lezers moeten zich maximaal inleven in de gedachtewereld van de hoofdpersoon.”

Opdracht 4
Geachte meneer J.W. Verhulst,

Ik schrijft deze brief om meer aandacht te vragen voor culturele uiting. Ik hou zelf erg van muziek en ik weet dat er heel veel mensen zijn die ook van muziek of theater houden. Ik en veel anderen vinden het dan ook jammer dat daar op school zo weinig mee gedaan word. Het is iets dat heel veel mensen van onze leeftijd leuk vinden. 

Op het moment hebben de klassen 1, 2 en 3 muziek op school en iedereen heeft culturele vorming. Maar de muzieklessen stellen weinig voor, het is verre van serieus. De halve les moeten we op een saai klokkenspel spelen en de andere helft moeten we zingen. Bij CKV krijgen we eigenlijk  alleen les over hoe het vroeger was. We moeten de halve les een PowerPoint overschrijven omdat we dan beter zouden onthouden waar we het over hebben, maar dat is volgens mij niet het geval als je halverwege in slaap valt.
Zelf denk ik dat je veel meer leert als je de dingen mag doen die je leuk vindt, of dat er in elk geval een poging wordt gedaan om het leuk te maken. Het is meerdere keren bewezen dat als je ergens in geïnteresseerd bent je datgene veel sneller leert. 

Volgens mij zou het voor iedereen gunstig zijn als je CKV en muziek aantrekkelijker zou maken voor leerlingen. Leerlingen hebben dan drie uur in de week waar ze naar uit kunnen kijken en eigenlijk kunnen ontspannen. Het is voor docenten ook veel leuker om gemotiveerde leerlingen te hebben. 

Ik denk dat u een keuzemogelijkheid zou moeten geven: CKV of muziek. En dit dan aantrekkelijk proberen te maken. Je zou bijvoorbeeld bij muziek een grote diversiteit in kunnen voegen. Meerdere instrumenten waar leerlingen les in kunnen krijgen en een docent die bij het zingen ook echt les geeft in plaats van gewoon een liedje aan zetten en de leerlingen te laten mee blèren. Als de docent tips zou geven is dat veel motiverender. En bij CKV niet het eindeloze overschrijven van teksten maar echt dingen doen, echt acteren en echt schilderen en dan ondertussen vertellen waar leerlingen mee bezig zijn. 

Ik denk echt dat dit een hele grote vooruitgang zou zijn en ik hoop dat u er serieus over na wilt denken om mijn plan, of een deel ervan, in te voeren.

Met vriendelijk groet,

Dirk Zegwaard